Niedziela na Śląsku to okazja, by odkryć dziesiątki zróżnicowanych atrakcji – od podziemnych tras turystycznych przez średniowieczne zamki aż po zielone parki i sztuczne zbiorniki wodne. Wszystko to znajdziesz w odległości maksymalnie godziny jazdy od Katowic. Sprawdź nasze zestawienie i wybierz coś dla siebie.
Co zobaczyć w centralnej części aglomeracji?
W sercu regionu znajduje się największy park miejski w Polsce i jeden z największych w Europie. Rozciągający się na granicy Katowic i Chorzowa teren zielony powstał z inicjatywy generała Jerzego Ziętka, a aż 75% jego obszaru stanowiły niegdyś tereny poprzemysłowe – wysypiska, hałdy i bagna. Dziś to rozległa przestrzeń rekreacyjna z kilometrami asfaltowych alejek, które doceniają zarówno rowerzyści, jak i rolkarze.
Aby objąć wzrokiem całość założenia, warto skorzystać z linowej kolejki krzesełkowo-gondolowej, która przecina park wzdłuż. Na miejscu znajduje się również ogród japoński, rosarium, planetarium, ogród zoologiczny oraz kompleks rozrywkowy. Pobliską strefę kultury uzupełnia charakterystyczny Spodek, Międzynarodowe Centrum Kongresowe i siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
Nieco inny charakter ma położony na wschodzie Nikiszowiec – zabytkowe osiedle robotnicze z charakterystycznymi czerwonymi familokami i okiennicami. W weekendy odbywają się tu jarmarki, koncerty i inne wydarzenia artystyczne, a okoliczne lokale gastronomiczne przyciągają smakoszy z całej aglomeracji.
Gdzie szukać zieleni i ochłody w upalną niedzielę?
Dla rodzin z dziećmi świetnym wyborem będą tyskie Paprocany. Kompleks oferuje drewniany deptak z siatkami zawieszonymi nad wodą, place zabaw, ścieżki rowerowe i sezonowy wodny plac zabaw. Na miejscu działa też park linowy oraz kilka kawiarni, a sam wstęp pozostaje bezpłatny.
W Jaworznie, zaledwie 22 kilometry od Katowic, leży Park Gródek – dawny kamieniołom dolomitów zagospodarowany na teren rekreacyjny. Turkusowa woda, drewniane pomosty i otaczające skałki sprawiają, że turyści nazywają to miejsce niekiedy „Polskimi Malediwami”. Kilkanaście minut drogi dalej znajduje się Geosfera – zrewitalizowany obszar poeksploatacyjny z tężnią solankową, ścieżkami edukacyjnymi i placem zabaw.
Ogrody Kapiasa w Goczałkowicach to prywatny kompleks ogrodniczy otwarty przez cały rok. Znajdziesz tam zielony labirynt, plenerową szachownicę i restaurację z kawiarnią.
Leśne arboreta i wieże widokowe
W Mikołowie na Sośniej Górze (329 m n.p.m.) mieści się Śląski Ogród Botaniczny. Na miejscu czeka drewniany plac zabaw, ścieżki dydaktyczne oraz 14-metrowa wieża, z której rozpościera się widok na Beskidy. Obiekt działa sezonowo od maja do października.
Znacznie dzikszy charakter ma Arboretum Leśne w Stradomii Dolnej. Łączy się ono z naturalnymi łąkami i lasami, dlatego doskonale sprawdza się jako cel całodziennego pikniku z dala od miejskiego zgiełku.
Zbiorniki Pogorii w Dąbrowie Górniczej
Pogoria III to jeden z najpopularniejszych akwenów w regionie. Sześciokilometrowa asfaltowa pętla wokół jeziora przyciąga biegaczy, rowerzystów i spacerowiczów, a przy głównej plaży funkcjonuje drewniane molo, place zabaw oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego. Latem kąpieliska strzeże ratownik, a infrastruktura przypomina nadmorskie promenady.
W pobliżu znajdują się także zbiorniki Pogoria I, II i IV, które wraz z Parkiem Zielona tworzą sieć bezpiecznych tras rowerowych o łącznej długości wielu kilometrów. Teren ten szczególnie polecany jest rodzinom z małymi dziećmi ze względu na płaskie, asfaltowe nawierzchnie.
Które zamki i warownie warto odwiedzić?
Największą sławą cieszy się Zamek Ogrodzieniec – malowniczo położony na najwyższym wzniesieniu Jury. Rocznie odwiedza go około 200 tysięcy turystów, a dodatkową atrakcją są znajdujące się u podnóża Park Miniatur i Park Rozrywki. W murach kręcono między innymi „Janosika”, „Zemstę”, a w 2019 roku także sceny do serialu „Wiedźmin”. Obiekt leży administracyjnie w Podzamczu, 2 kilometry za Ogrodzieńcem.
Dwa zamki – Mirów i Bobolice – dzieli zaledwie półtorakilometrowa widokowa ścieżka piesza. Bobolice zostały niedawno zrekonstruowane, dzięki czemu można wejść do w pełni odtworzonej średniowiecznej warowni. Z Żarek prowadzi tam również bezpieczny Mirowski Gościniec – asfaltowa droga rowerowa o długości około 7 kilometrów.
Szlak Orlich Gniazd łączy Kraków z Częstochową na dystansie ponad 160 kilometrów. Obejmuje około 16 zamków i warowni, ale w niedzielę warto skupić się na jednym parku krajobrazowym i maksymalnie dwóch obiektach, aby uniknąć pośpiechu.
W Będzinie nad Czarną Przemszą wznosi się zamek stanowiący niegdyś część tego samego systemu obronnego. Obecnie mieści się tam Muzeum Zagłębia, a kilkanaście minut spacerem dalej znajduje się Pałac Mieroszewskich z otaczającym go parkiem.
Pocysterskie dziedzictwo w Rudach
Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach to ponad 700-letnie założenie romańsko-gotyckie. Poza zwiedzaniem dawnych zabudowań można tu skorzystać z przejażdżki kolejką wąskotorową, która należy do Szlaku Zabytków Techniki. W okolicy rozciągają się rozległe lasy, a ciszę przerywają jedynie przejeżdżające składy turystyczne.
Czy na Śląsku można zwiedzać podziemia?
Tak, a lista miejsc dostępnych dla turystów jest imponująca. Zabytek wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO – Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach – wraz z oddaloną o niecałe 5 kilometrów Sztolnią Czarnego Pstrąga oferuje zwiedzanie wąskich korytarzy i podziemną przeprawę łodzią. To jedyny taki obiekt w województwie i jeden zaledwie 17 w całym kraju.
W Zabrzu natomiast działa Kopalnia Guido udostępniona na poziomach 170, 320 i 355 metrów. Najgłębszy z nich umożliwia zwiedzanie w pełnym górniczym rynsztunku, a na pośrednim organizowane są koncerty i spektakle teatralne. W tym samym mieście znajduje się również Sztolnia Królowa Luiza oraz zabytkowy szyb Maciej z odrestaurowaną parową maszyną wyciągową.
Miłośników geologii zaciekawi Jaskinia Głęboka na terenie Rezerwatu Góry Zborów – to jedyna w województwie śląskim jaskinia udostępniona do zwiedzania z przewodnikiem. Trzeba jednak pamiętać, że wymaga ona pewnej sprawności fizycznej ze względu na niskie przejścia.
Gdzie szukać nietypowych krajobrazów i pustynnych klimatów?
Pustynia Błędowska to największy w Polsce śródlądowy obszar lotnych piasków. Rozciąga się na powierzchni około 33 km² – ma niespełna 10 kilometrów długości i 4 kilometry szerokości. Przez jej środek, ze wschodu na zachód, przepływa Biała Przemsza, a całość objęto ochroną w ramach programu Natura 2000. Dawniej, przed intensywnym zalesianiem okolic, na pustyni obserwowano nawet zjawiska fatamorgany.
Oprócz głównego punktu widokowego istnieje także kilka szlaków pieszych, a nieco dalej na północ, około 13 kilometrów od Żarek, leży mniejsza Pustynia Siedlecka. Choć bywa niestety rozjeżdżana przez quady, wciąż zachowuje unikatowy charakter i przyciąga fotografów.
Kamieniołom w chmurach
Dawna kopalnia kwarcu „Stanisław” w Górach Izerskich to najwyżej położony kamieniołom w kraju – powyżej 1000 m n.p.m. Księżycowy krajobraz, błyszczący pod stopami minerał i częste mgły sprawiają, że nazywa się go „kamieniołomem w chmurach”. Z punktu widokowego rozciąga się panorama całego pasma Karkonoszy, a start w Jakuszycach umożliwia dojazd pociągiem.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co warto zobaczyć w centralnej części aglomeracji katowickiej?
W centrum rozciąga się ogromny park miejski z alejkami, kolejką linową, ogrodem japońskim, planetarium i zoo, a w sąsiedztwie znajdują się Spodek, MCK i siedziba NOSPR. Dodatkowo warto odwiedzić zabytkowy Nikiszowiec z ceglanymi familokami i wydarzeniami kulturalnymi.
Gdzie szukać ochłody i atrakcji wodnych w upalny dzień?
Dobre opcje to Paprocany w Tychach z drewnianym deptakiem, placami zabaw i sezonowym wodnym parkiem oraz Pogoria III z molo, plażą i trasą asfaltową wokół jeziora. W okolicy są też inne Pogorie oraz Park Gródek i Geosfera oferujące kąpieliska i strefy rekreacyjne.
Jakie zamki i warownie można odwiedzić w niedzielę?
Najbardziej znany jest Zamek Ogrodzieniec, często odwiedzany i wykorzystywany filmowo, oraz bliskie sobie zamki Mirów i Bobolice z odtworzonymi murami. Szlak Orlich Gniazd łączy wiele takich obiektów, lecz na jeden dzień warto skupić się na maksymalnie dwóch miejscach.
Czy na Śląsku można zwiedzać podziemia i jakie są najważniejsze obiekty?
Tak — m.in. Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach ze sztolnią i przejazdem łodzią oraz Kopalnia Guido w Zabrzu z poziomami do 355 m. Dodatkowo są tam Sztolnia Królowa Luiza, szyb Maciej i Jaskinia Głęboka udostępniona z przewodnikiem.
Gdzie znaleźć leśne arboreta i wieże widokowe?
Śląski Ogród Botaniczny na Sośniej Górze oferuje ścieżki dydaktyczne, plac zabaw i 14-metrową wieżę z widokiem na Beskidy, działając sezonowo od maja do października. Arboretum w Stradomii Dolnej to zaś dziksze miejsce idealne na piknik w naturalnym otoczeniu.
Co to są Pogorie i dlaczego warto tam jechać z dziećmi?
Pogorie to zespół zbiorników wodnych z plażami, molo, wypożyczalniami sprzętu i płaskimi asfaltowymi trasami idealnymi dla rodzin. Szczególnie Pogoria III ma długą pętlę spacerowo-biegową i nadmorski charakter infrastruktury.
Gdzie zobaczyć nietypowe, pustynne krajobrazy na Śląsku?
Najbardziej znana jest Pustynia Błędowska — rozległy obszar lotnych piasków chroniony w ramach Natura 2000, z kilkoma szlakami i punktem widokowym. Mniejsza Pustynia Siedlecka leży około 13 km od Żarek i przyciąga fotografów mimo problemów z quadami.
Co oferuje Pocysterski Zespół w Rudach?
To ponad 700-letni kompleks romańsko-gotycki, gdzie poza zwiedzaniem można skorzystać z przejażdżki wąskotorówką należącej do Szlaku Zabytków Techniki. W otoczeniu rozciągają się rozległe lasy sprzyjające wypoczynkowi.
